Mọi chuyện bắt đầu từ một chiều thứ Bảy oi ả, khi chiếc tủ lạnh Hitachi nhà tôi – người bạn thầm lặng suốt 7 năm trời – bỗng dưng im hơi lặng tiếng. Ngăn mát ấm dần, ngăn đá chảy nước. Lòng tôi hoang mang: “Giữa mùa dịch, gọi thợ không biết có đến không? Mà chi phí chắc cũng cao…”. Thế là, tôi lao vào cuộc phiêu lưu tự sửa chữa với niềm tin “có sẵn Google và đôi tay, việc gì cũng làm được!”.
Sau hai ngày vật lộn, từ thất bại đến thành công, tôi đúc kết được những bài học mà bất cứ ai muốn tự sửa tủ lạnh Hitachi tại nhà cũng nên biết. Chia sẻ này không khuyến khích bạn làm thợ, mà để bạn hiểu rõ hơn về “người bạn” này, biết đâu là điểm dừng, và tránh những sai lầm như tôi.
Trước khi động tay động chân: Hãy bình tĩnh “chẩn bệnh”
Khi tủ lạnh Hitachi gặp vấn đề, đừng vội tháo vặn lung tung. Hãy trở thành một “bác sĩ gia đình” thông thái bằng cách quan sát các triệu chứng. Một số vấn đề phổ biến bạn có thể tự kiểm tra:
1. Tủ không lạnh hoặc lạnh yếu:
- Kiểm tra đầu tiên và QUAN TRỌNG nhất: Bạn đã NGẮT HOÀN TOÀN NGUỒN ĐIỆN chưa? An toàn tính mạng là trên hết.
- Quạt giàn lạnh có chạy không? Mở tủ, để hơi lạnh bay bớt, sau đó đóng cửa lại. Áp tai vào vách ngăn trong tủ, bạn có nghe tiếng quạt gió nhè nhẹ không? Nếu không, có thể quạt này bị kẹt hoặc hỏng. Đây là lỗi khá thường gặp.
- Tuyết có đóng dày ở ngăn đá? Nếu có một lớp tuyết/đá dày bám đầy ngăn đá, rất có thể bộ xả đá (defrost system) gặp trục trặc. Heater (thanh gia nhiệt xả đá) hoặc cảm biến xả đá có thể hỏng.
- Dàn ngưng phía sau/sườn tủ có bụi không? Tủ Hitachi thường có dàn ngưng mảnh, cánh tản nhiệt dày đặc. Bụi bám nhiều sẽ khiến tủ không thoát nhiệt được, làm lạnh kém và tốn điện. Hãy dùng máy hút bụi hoặc chổi lông mềm vệ sinh nhẹ nhàng.
2. Tủ kêu to bất thường:
Tiếng ồn thường đến từ hai nguồn:
- Máy nén (Block): Tiếng kêu rè rè, gằn, rung mạnh. Nếu block kêu to bất thường, hãy kiểm tra xem nó có bị nóng quá không (do dàn ngưng bẩn, thiếu gas, hoặc block sắp hỏng). Lời khuyên chân thành: Nếu nghi ngờ block hỏng, hãy gọi thợ. Việc tự thay block đòi hỏi kỹ thuật hàn, hút chân không và nạp gas chuyên nghiệp.
- Quạt: Tiếng kêu “rè rè” hoặc “cọt kẹt” phát ra từ bên trong tủ (quạt dàn lạnh) hoặc phía dưới/đằng sau (quạt dàn ngưng). Có thể quạt bị khô dầu, kẹt cánh do đá rơi vào, hoặc hỏng vòng bi.
Câu chuyện của tôi: Vật lộn với bộ xả đá (Defrost System)
Tủ tôi thuộc diện “lạnh yếu, đóng tuyết dày”. Sau khi vệ sinh dàn ngưng sạch bong mà vẫn không ăn thua, tôi bắt đầu nghi ngờ hệ thống xả đá. Tôi lên mạng tìm sơ đồ mạch điện tủ Hitachi đời cũ (may mắn là model nhà tôi khá phổ biến). Sau khi ngắt điện, tôi tháo tấm ốp phía trong ngăn đá ra để tiếp cận dàn lạnh.
Trước mắt tôi là một “rừng” tuyết phủ kín. Tôi dùng máy sấy tóc xả đá thủ công (nhớ để một khăn thấm nước bên dưới). Sau khi đá tan, tôi thấy ba thứ: Cảm biến nhiệt xả đá (Defrost Sensor), Thanh gia nhiệt xả đá (Defrost Heater), và Cầu chì nhiệt (Thermal Fuse).
Bằng đồng hồ vạn năng (VOM) để thang đo thông mạch, tôi kiểm tra lần lượt. Kết quả: thanh gia nhiệt vẫn thông mạch (tức là chưa đứt), nhưng cầu chì nhiệt thì đứt. Chiếc cầu chì nhỏ bé này có nhiệm vụ ngắt mạch nếu nhiệt độ heater quá cao, phòng cháy. Khi nó đứt, cả hệ thống xả đá ngừng hoạt động, dẫn đến đóng tuyết.
Bài học đắt giá: Tôi vui mừng tưởng tìm ra “thủ phạm”. Tôi đặt mua một cái cầu chì nhiệt cùng loại trên mạng với giá 50k. Thay xong, cắm điện, tủ chạy được 2 ngày thì… đóng tuyết trở lại. Lần này, cầu chì mới cũng đứt. Tôi mới vỡ lẽ: Cầu chì đứt là HỆ QUẢ, không phải NGUYÊN NHÂN. Nguyên nhân sâu xa có thể do thanh gia nhiệt chập chờn, hoặc board điều khiển (timer/board mạch) gửi tín hiệu sai.
Lúc này, tôi biết mình đã chạm đến giới hạn. Tôi gọi cho một kỹ thuật viên chuyên về tủ Hitachi. Anh đến, kiểm tra kỹ và xác định thanh gia nhiệt bị chập đứt bên trong, lúc được lúc không, dẫn đến quá nhiệt và làm đứt cầu chì. Anh thay thế trọn bộ heater và fuse. Từ đó đến nay, tủ chạy êm ru.
Lời khuyên chân thành khi muốn sửa tủ lạnh Hitachi tại nhà
- Biết điểm dừng: Bạn có thể tự làm những việc như: vệ sinh dàn ngưng, kiểm tra quạt (có thể lau sạch, xoay thử xem có bị kẹt không), xả đá thủ công nếu đóng tuyết, vệ sinh ron cao su. Đây là những bảo dưỡng cơ bản.
- Đầu tư dụng cụ tối thiểu: Một đồng hồ VOM để kiểm tra thông mạch là rất cần thiết nếu bạn muốn “chẩn đoán” sâu. Nhưng hãy học cách dùng nó an toàn.
- Tìm đúng thông tin: Mỗi dòng tủ Hitachi có thiết kế khác nhau. Hãy tìm kiếm bằng model cụ thể (dãy số và chữ in trên nhãn thông tin trong tủ hoặc phía sau). Đọc manual (sách hướng dẫn) nếu còn.
- Tôn trọng sự phức tạp: Các dòng tủ Hitachi Inverter, Multi-door mới đây công nghệ rất cao, phần lớn được điều khiển bằng board mạch điện tử tinh vi. Tuyệt đối không tự ý tháo, sửa board mạch. Việc này cần chuyên môn và thiết bị đặc biệt.
- Tìm thợ có chuyên môn: Nếu đã loay hoay mà không giải quyết được, hoặc nghi ngờ hư hỏng liên quan đến block, gas, board mạch, hãy tìm một đơn vị sửa chữa uy tín, có kinh nghiệm với tủ Nhật nói chung và Hitachi nói riêng.
Tự sửa tủ lạnh Hitachi tại nhà là một hành trình học hỏi đầy thú vị. Nó giúp tôi hiểu và trân trọng hơn những thiết bị trong nhà. Nhưng quan trọng nhất, nó dạy tôi sự khiêm tốn: biết đâu là giới hạn của bản thân để tìm sự trợ giúp đúng lúc, tránh biến sự cố nhỏ thành thiệt hại lớn. Hy vọng kinh nghiệm của tôi sẽ hữu ích cho bạn!
